همه جانوران در خجير حاضرند (ارديبهشت 1385)

در زمستان سال گذشته، در پارک ملي خجير از سگ سانان به ويژه گرگ چندين بار عکسبرداري گرديد. به دنبال دو مرتبه عکسبرداري از 2 قلاده گرگ در ماههای دی و بهمن سال 1384 در دامنه سرو کوه واقع در غرب خجير، اسلامی، مهدوی و برادران بررسی های ميدانی گسترده ای را در اين منطه انجام داده و با استناد به رديابی گرگ ها در اين منطقه  و مشاهدات محيط بانان، به اين نتيجه رسيدند که احتمالا اين دو گرگ حداقل از اوايل زمستان در اين منطقه ساکن شده و اين محدوده را عنوان قلمرو خود انتخاب نموده اند. پارک ملی خجير در شرق تهران زمستان هر سال، پذيرای گرگ هاست که بيش از هر زمان ديگری در اين زمان از سال در اين منطقه قابل مشاهده هستند.     

همچنين، در فروردين ماه سال جاری لاشه تازه يک ميش که علت مرگ آن نامعلوم بود، يافت شد به طوري که مي توانست به عنوان طعمه اي مناسب جهت جذب گوشتخواران منطقه به سوي دوربين تله اي و گرفتن عکس از آن ها مورد استفاده قرار گيرد. از اين رو، مهدوی، هماهنگ کننده بخش تحقيقاتی انجمن با همکاری منصور کيايی که از کارشناسان علاقمند پارک خجير است، يک دستگاه دوربين تله ای در مقابل لاشه ميش قرار دادند. عکسهای گرفته شده طی يک شبانه روز بسيار جالب بود، چندين شغال و روباه از کنار لاشه گذشته و نهايتا نخستين عکس کفتار در روز 29 فروردين ماه در ساعت 2:43 بامداد پس از گذشت ماهها ماه از شروع اين مطالعات در پارک ملي خجير توسط انجمن يوزپلنگ ايراني ثبت شد.

اين مطالعات که در قالب يک طرح تحقيقاتی درباره گوشتخواران خجير از سال 1383 در اين منطقه آغاز شده، جامع ترين مطالعاتی است که تابحال در پارک ملی خجير صورت گرفته است. مرتضي اسلامي و عليرضا مهدوی که تنها اعضای گروه متخصصين کفتارها از اتحاديه جهانی حفاظت (IUCN/SSC) در ايران به شمار می روند، به دنبال کسب اطلاعاتی درباره سه جانور گوشتخوار بزرگ جثه منطقه يعنی کفتار، پلنگ و گرگ در اين منطقه که به شدت تحت تأثير فعاليتهای انسانی قرار دارد، می باشند. محور اصلی اين پژوهش کفتار است که خود يکی از مهمترين گوشتخواران بزرگ جثه در تمامی زيستگاههای يوز در ايران به شمار می رود. طی چند سال اخير، حداقل 8 کفتار در تصادفات جاده ای در پارکهای خجير و سرخه حصار از بين رفته که خود ضرورت توجه جدی تر برای حفاظت از اين گونه را نشان می دهد. پيش از آغاز اين پژوهش، مطالعه ديگری طی سالهای 1381 و 1382 روی پويايی شناسی قوچ و ميش توسط انجمن يوزپلنگ ايرانی در پارک ملی سرخه حصار که در همسايگی خجير قرار دارد، صورت پذيرفت که خود پايه ای برای کسب اطلاعات بيشتر درباره اين گونه که از مهمترين طعمه های يوز ايرانی به شمار می رود، گرديد. پارک ملی خجير قديمی ترين منطقه تحت حفاظت در کشور به شمار می رود که در نزديکی شهر تهران قرار داشته و درحال حاضر، به شدت درحال اضمحلال می باشد. اين منطقه يکی از آخرين سنگرهای قوچ و ميش البرز مرکزی نيز به شمار می رود.