نخستين پژوهش درباره كاراكال در ايران (خرداد 1387)

 کاراکال يکی از ارزشمندترين گربه سانان زيست بومهای کويری به شمار آمده که متأسفانه اطلاعات چندانی درباره اين گونه در کشور موجود نمی باشد. از سال 1382، مطالعه اي درخصوص وضعيت و عادات كاراكال توسط انجمن يوزپلنگ ايرانی با همكاري سازمان محيط زيست، به خصوص اداره محيط زيست شهرستان نايين در منطقه كويري عباس آباد واقع در 180 كيلومتري شرق شهرستان نايين در استان اصفهان آغاز گرديد.

براساس مطالعات انجام گرفته، اين گربه سان را بايد يکی از مهمترين گونه های گوشتخواران منطقه عباس آباد دانست و احتمالا از بيشترين جمعيت در ميان گربه سانان موجود در اين منطقه برخوردار است. البته لازم به ذكر است كه فراوانی و پراکنش اين گونه به مرزهای منطقه محدود نبوده و حتی تا کوههای نايين هم که بيش از 150 کيلومتر با مرزهای غربی منطقه فاصله دارد هم ديده می شود. کاراکال در ميان مردم محلی با نامهای منگوله گوش، يوز خفو و  سياهگوش شناخته می شود. گاهی اوقات نيز حتی با يوز نيز اشتباه می شود.

زيستگاه اين جانور در منطقه عباس آباد عمدتا مشتمل بر دره های مناطق کوهستانی و تپه ماهورها می باشد، به طوريکه زيستگاه مناسبی برای انواع جوندگان و خرگوش به شمار می آيد. در بخشهای کفی و تخت عباس آباد به ندرت مشاهده شده كه احتمالا درحال گدار و جابجايي ميان زيستگاه ها بوده اند. جالب آنکه زمان مشاهده کاراکال در اين منطقه هميشه صبح زود يا اوايل غروب نبوده و حتی گاهی اوقات در ميان روز نيز ديده شده اند که در اين حالت معمولا در ماههای خنکتر سال بوده است. اکثر مشاهدات کاراکال در اين منطقه به صورت تکی بوده و به ندرت دو قلاده کاراکال با هم ديده شده اند.

دامداران در منطقه عباس آباد معتقدند که کاراکال دشمن دامهای اهلی است و پس از کمين کردن در ميان بوته ها، گوسفند يا بز اهلی را می گيرد. بعضی از دامداران علت آنکه به اين جانور، يوز خفو گفته می شود را مخفی شدن پشت بوته ها برای حمله به دامها می دانند. بارها ديده شده که کاراکال به مرغ و خروسهای داخل باربند بالای خانه ها حمله کرده و حتی مدتها تله گذاری برای گرفتن اين جانور نيز بی نتيجه بوده است. به نظر می رسد که با توجه به جمعيت خوب جوندگان و خرگوش در اين منطقه، مهمترين طعمه آنرا تشکيل دهند و در کنار آن از انواع پرندگان و خزندگان نيز تغذيه نمايد.

اين پژوهش كه براي نخستين بار در كشور درباره كاراكال صورت پذيرفته همچنان در حال ادامه بوده و اين انجمن اميدوار است تا با زنده گيري كاراكال و نصب گردنبندهاي ماهواره اي، اطلاعات بيشتري درباره عادات و جابجايي هاي اين گربه سان مخفي كار بدست آورد. علاقمندان به كسب اطلاعات بيشتر درباره اين پژوهش و دستاوردهاي آن مي توانند دو مقاله (PDF ) ذيل را دريافت نمايند.

1. Farhadinia, M., Akbari, H., Beheshti, M., and Arash Sadeghi (2007) Ecology and status of the Caracal, Caracal caracal, in the Abbasabad Naein Reserve, Iran Zoology in the Middle East, 41: 5-10.

2. Farhadinia, M., Akbari, H., Beheshti, M., Sadeghi, A. and M.R. Halvani (2008) Felids of Abbasabad Naein Reserve, Iran. , IUCN Cat News, 48:14-16.