کشف اسرار سرزمين يوزپلنگ ايرانی در مياندشت (دی 1386)

مطالعه روی بوم شناسی و وضعيت جمعيت يوز ايرانی در پناهگاه حيات وحش مياندشت با استفاده از دوربين های تله ای وارد مرحله جديدی گشت. در ابتدا، براساس بررسی های ميدانی صورت گرفته، زيستگاه های اصلی گوشتخواران منطقه مورد شناسايی قرار گرفته و سپس 15 دستگاه دوربين مختلف از ابتدای شهريور ماه پايان آذر ماه در نقاط مختلف منطقه  نصب گرديد. با توجه به آنکه اواخر تابستان منابع آبی در زيستگاه های کويری به پايين ترين ميزان خود می رسد، لذا تلاش گرديد تا اکثر دوربين ها در نزديکی آبشخورها نصب گردد. در ادامه، دوربينها به صورت مرتب توسط اعضای انجمن يا محيط بانان منطقه مورد سرگشی قرار گرفته و در مواردی اقدام به تغيير موقعيت آنها داده شد. شايان ذکر است که در يکی از مراحل سرگشی به دوربينها، يک قلاده يوز بالغ از فاصله 30 متری توسط اصغر حسين زاده از اعضای انجمن مشاهده گرديد که خود خبر بسيار اميدوار کننده ای بود. تمامی دوربينها در اواسط آذرماه پيش از ورود دامداران به منطقه جمع آوری شده و فيلمهای آنها ظاهر گرديد. براساس تصاوير بدست آمده، کفتار از جمعيت بالايی در منطقه برخوردار بوده و گرگ نيز در اين منطقه نيز اقدام به زاد و ولد نموده است. براساس مقايسه نتايج دوربين گذاری در سال 1383 و 1386، ظاهرا به نظر می رسد که جمعيت خرگوش طی سالهای اخير در منطقه دچار کاهش اساسی شده و باتوجه به اينکه اين جانور از طعمه های اصلی يوز در اين منطقه به شمار می رود، تأثير چشمگيری بر جمعيت يوز می تواند داشته باشد.

نکته جالب ديگر در اين دوربين گذاری، گسترش محدوده پراکنش گراز از شمال منطقه به بخشهای جنوبی می باشد. لازم به ذکر است که اين گونه تا قبل از دهه 1380 در مياندشت زيست نمی کرده ولی از سال 1380 از شمال منطقه وارد شده و به تدريج، محدوده پراکنش خود را از شمال به جنوب توسعه داده است. خشکسالی های اواخر دهه 1370 به عنوان يکی از عوامل احتمالی مهاجرت گرازها به مياندشت درنظر گرفته می شود. در طی اين دوربين گذاری که با استفاده از آخرين دستاوردهای علمی و فناوری موجود درجهان صورت گرفت، متأسفانه هيچ يوزی به دام دوربينها نيفتاد که خود اين پرسش را مطرح می سازد که سرنوشت يوزها در سال جاری چه شده است. درعين حال، آثار و علائمی از اين جانور در بخشهای حاشيه ای منطقه بدست آمده که اميد به بقای جانور را همچنان پررنگ می سازد.

به نظر می رسد کفتارها جانوران قلمروطلبی نبوده و افراد متعددی در يک نقطه به تصوير کشيده شده اند.

شايان ذکر است که پناهگاه حيات وحش مياندشت با تلاش محيط بانان اين منطقه به يکی از بهترين زيستگاه های اين گونه درحال انقراض در کشور بدل گشته و همه ساله يوزپلنگ در دسته هاي 1 تا 5 قلاده اي در اين منطقه ديده مي شود. درحال حاضر، بالاترين نرخ مشاهده يوز در ميان تمامی زيستگاه های آن در کشور را به خود اختصاص داده است، ليکن از سوی پروژه حفاظت از يوزپلنگ آسيايی توجهی به آن نشده و شايسته است مورد توجه جدی تر قرار گيرد.

آهوی ايرانی با جمعيتی کمتر از 300 رأس درکنار خرگوش، مهمترين طعمه يوزها در مياندشت را تشکيل می دهد.